Województwo Lubelskie rozważa zerwanie współpracy ze Lwowem. Reakcja na uchwały o UPA i Szuchewyczu

Samorząd Województwa Lubelskiego przygotowuje formalną odpowiedź na decyzje podjęte za wschodnią granicą. W najbliższy poniedziałek radni Sejmiku Województwa Lubelskiego będą debatować nad uchwałą o zawieszeniu, a w konsekwencji zerwaniu współpracy z Obwodem Lwowskim. Chodzi o umowę o współpracy gospodarczej, handlowej, naukowo-technicznej i kulturalnej podpisaną 16 czerwca 2004 roku.

To reakcja na uchwały, które Lwowska Rada Obwodowa przegłosowała 20 października 2026 roku. Ukraińscy samorządowcy ustanowili rok 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) oraz Rokiem Romana Szuchewycza.

Samorząd województwa wyraził stanowczy sprzeciw wobec publicznego honorowania osób i formacji odpowiedzialnych za zbrodnie na polskiej ludności cywilnej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Władze regionu wskazują, że pamięć o ofiarach wymaga jednoznacznego potępienia sprawców, a gloryfikacja zbrodniarzy uderza w rodziny pomordowanych.

Projekt uchwały przygotowany na poniedziałkową sesję zakłada wstrzymanie relacji partnerskich budowanych od 22 lat. Po stronie ukraińskiej podmiotem porozumienia jest Lwowska Obwodowa Administracja Państwowa, działająca obecnie jako administracja wojskowa.

Lubelski samorząd oczekuje, że państwowa administracja obwodowa zablokuje wykonanie uchwał przyjętych przez Lwowską Radę Obwodową. Do tego momentu lub do czasu całkowitego wycofania się przez lwowski samorząd z podjętych zapisów, porozumienie z 2004 roku ma pozostać zawieszone, a docelowo zerwane. Jeśli strona ukraińska nie zmieni decyzji, radni w Lublinie przypieczętują zamrożenie kontaktów.

Władze województwa lubelskiego zaznaczają, że partnerzy z Ukrainy byli wielokrotnie uprzedzani o nieprzekraczalnych granicach w kwestiach pamięci historycznej. Sprawa polskiej wrażliwości i pamięci o ofiarach rzezi wołyńskiej była bezpośrednio podnoszona podczas kontaktów dwustronnych z administracją i radami obwodów lwowskiego, wołyńskiego i tarnopolskiego.

Oficjalne stanowisko w tej sprawie sejmik przyjął jednogłośnie 25 czerwca 2026 roku, w 83. rocznicę Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na obywatelach II Rzeczypospolitej. Radni oddali wówczas hołd pomordowanym i jasno zdefiniowali zasady, na jakich może opierać się współpraca transgraniczna. Podjęcie uchwał honorujących UPA i Szuchewycza uznano w Lublinie za złamanie tych ustaleń.

Głosowanie nad projektem uchwały o zawieszeniu umowy odbędzie się podczas poniedziałkowej sesji Sejmiku Województwa Lubelskiego.