Cała prawda na temat medycznej marihuany – obalamy mity, cz. I 

Produkty z konopi zyskują w Polsce jak i na świecie coraz większą popularność w związku z szerokim zastosowaniem terapeutycznym w leczeniu wielu uciążliwych objawów. Wraz z rosnącą popularnością konopi jest coraz więcej wątpliwości czym jest i czym nie jest medyczna marihuana.

Postanowiliśmy je rozwiać w rozmowie z ekspertem. Zapraszamy na wywiad z lek. med. Wiktorem Wezgrajem z poradni medycznej Terapie Cannabium.

Panie doktorze, po pierwsze dziękuję, że przyjął Pan nasze zaproszenie. Mam nadzieję, że nasza rozmowa przyczyni się do wzrostu wiedzy dotyczącej terapii konopnych i tego czym jest marihuana medyczna. Wiemy doskonale, że wiele osób obawia się stosowania medycznej marihuany i jest to zrozumiałe, dlatego że ta metoda leczenia jest w Polsce stosunkowo nowa i pacjenci nie mają wystarczającej wiedzy na ten temat. Co tak naprawdę zawiera medyczna marihuana i czy jest w pełni bezpieczna?

Lek. Wiktor Wezgraj: W ostatnim czasie obserwuję wzrost świadomości społecznej dotyczącej leczenia medyczną marihuaną, ale tak – metoda ta nadal jest dla wielu zagadką i często bywa niesłusznie utożsamiana ze stosowaniem narkotyków, a prawda wygląda całkiem inaczej.

W składzie marihuany znajduje się ok. 500 różnego rodzaju związków chemicznych, w tym cała gama kannabinoidów, terpenów i garbników. Z punktu widzenia medycyny najistotniejsze dla terapii są kannabinoidy i terpeny. Dwa główne kannabinoidy to tetrahydrokannabinol (THC) oraz kannabidiol (CBD) i to właśnie na podstawie obecności tych kannabinodów należy różnicować lek od suplementu diety.

THC występuje w tzw. medycznej marihuanie- leku dostępnym na receptę w aptece. CBD jest głównym składnikiem olejków zaliczanych do suplementów diety. Prócz w/w kannabinodów zarówno w medycznej marihuanie i olejkach CBD full spectrum występuje cała gama kannabinodów-obecnie jest znanych ponad 100, np CBN, CBG, CBC, terpeny i garbniki. Nie wszystkie kannabinoidy zostały dotychczas przebadane. Najlepiej poznaliśmy THC i CBD. I oba związki mają zastosowanie w leczeniu.

Należy podkreślić, że nie każdy produkt z konopi jest lekiem i prawidłowo różnicować produkty zawierające: THC- lek, CBD-suplement diety. To jest oczywiście skrótowe podejście, ale mocno przydatne do celów tego wywiadu. Jednocześnie należy pamiętać, że zarówno THC, CBD jak i pozostałe kannabinoidy mają zastosowanie w medycynie.

Żeby nieco jeszcze skomplikować dodam, że w preparatach z konopi występują również terpeny i garbniki, które również mają działanie terapeutyczne. Poszczególne właściwości tych substancji wchodzą w synergię dając efekt enturage.

Dlatego przy wyborze odpowiedniego preparatu z konopi warto konsultować się z wykwalifikowaną kadrą medyczną.

Lek. Wiktor Wezgraj: Jak wyżej zauważyłem termin medyczna marihuana tyczy się preparatów w konopi zawierających THC. W medycynie stosujemy również CBD w formie olejków fullspectrum.

Preparaty konopi stosowane w medycynie działają poprzez układ endokannabinoidowy. Układ ten występuje u wszystkich kręgowców tym samym jest bardzo starym układem w organizmie. Odgrywa on istotną rolę w procesach regulowania homeostazy organizmu oraz reguluje wiele procesów fizjologicznych i patofizjologicznych.

Możemy wyróżnić takie procesy, które są regulowane preparatami konopi jak:

• rozwój komórek nerwowych
• funkcje immunologiczne
• procesy zapalne
• metabolizm
• funkcje sercowo-naczyniowe
• funkcje trawienia
• odczuwanie bólu
• sen i regulacja stresu i stanów emocjonalnych
• gęstość kości

Także zastosowanie terapeutyczne preparatów konopi jest bardzo szerokie.

Lek. Wiktor Wezgraj: Zakres wykorzystania preparatów konopi jest bardzo szeroki, ale trzeba zaznaczyć, że ta metoda terapii nie jest odpowiednia dla każdego i na każde schorzenie. Terapia medyczną marihuaną – podobnie zresztą jak inne metody – ma swoje ograniczenia.

W terapii można wykorzystywać zarówno THC, jak i CBD. THC samodzielnie stosuje się w przypadkach migreny i fibromialgi, natomiast synergicznie z CBD w dolegliwościach takich jak przewlekłe i neuropatyczne bóle, autyzm, epilepsja, stwardnienie rozsiane i choroby onkologiczne.

Z kolei CBD ma zastosowanie w następujących obszarach terapeutycznych:

• epilepsja
• zespół Dravet
• zespół Lennoxa-Gastauta
• depresja
• zaburzenia lękowe i zespół stresu pourazowego
• choroby reumatyczne

CBD w połączeniu z THC może być też stosowane w przypadku nieswoistych chorób zapalnych jelit. W poradni Terapie Cannabium udzielamy pomocy we wszystkich z wyżej wymienionych przypadków.

Leczenie medyczną marihuaną dla wielu jest nadal tematem tabu. Jak naprawdę wygląda taka przykładowa terapia?

Lek. Wiktor Wezgraj: W pierwszej kolejności lekarz musi zakwalifikować pacjenta do terapii konopnej. Czyli jeśli nie ma przeciwwskazań i obszar terapeutyczny pokrywa się z działaniem konopi możemy wdrożyć taką terapię. Sama terapia będzie opierała się na stosowaniu suszu kwiatostanów konopi w wypadku zalecanego leczenia THC lub olejków CBD fullspectrum lub obu tych metod razem.

Susz konopny przyjmujemy przed inhalacją za pomocą urządzenia zwanego waporyzatorem. Olejki fullspectrum przyjmujemy w formie doustnej dozując kroplami.

Lek. Wiktor Wezgraj: Koszt leku wynosi z reguły od 250 do 600 zł. Susz konopny jest sprzedawany w opakowaniach po 5g i 10 g, a 1 g suszu kosztuje 40-50 zł. Koszt waporyzatora i akcesoriów (np. wagi oraz młynka) może się wahać od 100 do 1300 zł. Ceny olejków fullspectrum wahają się od kilkudziesięciu do kilkuset złotych.

Terapia nie należy do najtańszych i mamy tego pełną świadomość, ale wykazuje dużą skuteczność i bezpieczeństwo, to z pewnością przemawia na jej korzyść.

Lek. Wiktor Wezgraj: Marihuana medyczna jest lekiem wydawanym na receptę. Uprawa konopi przeznaczonych w celach terapeutycznych podlega surowym wymogom jakościowych, a gotowy susz musi spełniać restrykcyjne kryteria – inaczej nie zostanie dopuszczony do obrotu.

Tzw. trawka jest marihuaną pochodzącą z nielegalnego rynku, a jej skład i sposób produkcji są nieznane. Trawka jest całkowicie poza kontrolą i nie można jej porównywać do jakości reprezentowanej przez medyczną marihuanę – to dwa całkiem różne produkty.

Lek. Wiktor Wezgraj: W Polsce mamy dostępne dwa podgatunki rośliny Cannabis Sativa L. wykorzystywanej do produkcji leków:

• Cannabis sativa (odmiana energetyzująca, stymulująca);
• Cannabis indica (odmiana uspokajająca, odprężająca).

Rodzaj zastosowanej marihuany medycznej zawsze jest zależny od schorzenia i efektu, jaki chcemy uzyskać. W terapiach wykorzystujemy THC i CBD, np. lek Cannabis Flos zawierający obie te substancje. Cannabis Flos to susz z żeńskich kwiatów konopii indyjskich.

Dostępne na rynku olejki konopne czy olejki CBD są wytwarzane z legalnie uprawianych w Europie konopi włóknistych i nie posiadają one w składzie THC lub jego ilość jest śladowa. Tego typu produkty należą do kategorii suplementów diety i nie stanowią leków, chociaż mogą wspomagać terapię na bardzie medycznej marihuany.

Pierwsze kroki w stosowaniu suszu z konopi

Lek. Wiktor Wezgraj: Celem lekarza nigdy nie jest oszukanie pacjenta. Lekarz wedle składanej przysięgi Hipokratesa zobowiązuje się do tego, by „Primum non nocere”– po pierwsze nie szkodzić. Prawidłowo wypisana recepta RPW zawiera informacje dotyczące nazwy produktu i jego producenta, a także sposobu dawkowania i gramatury produktu.

Lek. Wiktor Wezgraj: Lek należy zawsze przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w suchym i ciemnym miejscu oraz w temperaturze pokojowej. Tak przechowywany nie straci swoich właściwości, ale oczywiście zawsze należy też zwracać uwagę na termin przydatności do użycia.

Marihuana do celów leczniczych a prawo

O jakich prawnych lub leczniczych aspektach medycznej marihuany powinien wiedzieć pacjent, który chce rozpocząć terapię?

Lek. Wiktor Wezgraj: Medyczna marihuana jest w Polsce od 2017 roku zdefiniowana jako „surowiec farmaceutyczny do wytwarzania leków i farmaceutyków na receptę”, a tym samym legalna. Legalizacja nastąpiła dokładnie 1 listopada 2017 roku i ta data zapoczątkowała w naszym kraju terapie konopne, które przez cały czas zyskują kolejnych zwolenników.

Warto mieć jednak świadomość, że obecnie leczenie medyczną marihuaną nie podlega refundacji w ramach systemu ubezpieczeń zdrowotnych i za susz oraz wszelkie akcesoria do waporyzacji pacjent musi zapłacić z własnej kieszeni.

Zawartości THC i CBD też różnią się w zależności od produktu, a specjalista dobiera odpowiednie stężenie pod kątem schorzenia. Wyróżniamy wiele produktów na bazie marihuany medycznej, obecnie dostępne na rynku polskim preparaty medycznej marihuany charakteryzują się dużą zawartością THC przy minimalnej ilości CBD. Dlatego często istnieje potrzeba zastosowanie dodatkowo olejków CBD, lub samych olejków w terapii. Medyczna marihuana jest lekiem bezpiecznym i nie istnieje ryzyko przedawkowania.

Wróćmy jeszcze do tematu podjętego na początku naszej rozmowy – Panie doktorze, czy medyczna marihuana jest całkowicie bezpieczna i nie trzeba się niczego obawiać?

Lek. Wiktor Wezgraj: Historia stosowania konopi w celach medycznych ma ponad pięć tysięcy lat, co sprawia, że jest to najstarsza roślina lecznicza. (ElSohly 2002). Konopie medyczne są bezpieczne same w sobie. Istnieją względnie małe szanse na to, że wystąpi interakcja z innymi produktami leczniczymi.

Trzeba na pewno monitorować stan pacjentów w zakresie reakcji klinicznych — zarówno na konopie, jak i inne leki, które mogą wpłynąć na efekt terapeutyczny. Jeśli terapia jest prowadzona zgodnie z zaleceniami specjalisty, pacjent jest całkowicie bezpieczny.

Nie trzeba się obawiać uzależnienia czy ewentualnych nieprzewidzianych skutków ubocznych – pacjent jest o wszystkim na bieżąco informowany, a stan zdrowia może przez cały czas konsultować z lekarzem.

Gdyby stosowanie medycznej marihuany wiązało się z jakimś niebezpieczeństwem, ustawodawca z pewnością nie zdefiniowałby je tak, jak została zdefiniowana, czyli jako surowiec farmaceutyczny.

Lek. Wiktor Wezgraj: Każdy lek recepturowy, również medyczna marihuana, powinien być przyjmowany zgodnie z zaleceniami lekarza. Specjalista ustala konkretną dawkę terapeutyczną, a pacjent nie powinien jej przekraczać ze względu na wzrost zagrożenia potencjalnymi działaniami niepożądanymi.

Lekarz wie, co robi, natomiast pacjent powinien mu zaufać i stosować się do zaleceń.

Serdecznie dziękuje za pierwszą część naszej rozmowy. Dalsza część rozmowy dostępna TUTAJ.

Podziękowania za udzielenie wywiadu przekazujemy na ręce lek. med. Wiktora Wezgraja, specjalisty neurologa z poradni konopnej Terapie Cannabium mieszczącej się w Lublinie przy ulicy Przyjaźni 13.