Pierwszy dzień Samorządowego Kongresu Trójmorza za nami. Do Lublina zjechało blisko 2000 gości z całego świata

Stolica województwa lubelskiego na dwa dni stała się dyplomatycznym i gospodarczym centrum Europy Środkowo-Wschodniej. W Lublinie ruszyła szósta edycja Samorządowego Kongresu Trójmorza, która przyciągnęła blisko 2000 uczestników z najdalszych zakątków świata.

Samorządowy Kongres Trójmorza: Jarosław Stawiarski, Andrzej Duda, Przemysław Czarek

Dominik Wąsik

27 maja 2026, 21:13

VI Samorządowy Kongres Trójmorza

Oficjalnego otwarcia dokonał marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski, który w swoim przemówieniu w Sali Operowej CSK przypomniał o historycznych i geopolitycznych korzeniach całej idei, nawiązując do dziedzictwa śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego oraz jego następcy, Andrzeja Dudy.

– Na początku myślano, że idea Trójmorza ma być konkurencją dla starej unii. My jednak nie jesteśmy rywalem Unii Europejskiej, ale jesteśmy jej częścią. To przedsięwzięcie było jedyną słuszną decyzją wobec agresywnych działań Rosji. Ma służyć pokojowi w Europie oraz zapewniać silną gospodarkę państw morza Adriatyckiego, Bałtyckiego i Czarnego, pozostawionych na kilkadziesiąt lat za żelazną kurtyną. Razem możemy więcej – podkreślał marszałek Jarosław Stawiarski.

Podczas sesji inaugurującej z uczestnikami online połączył się prezydent Karol Nawrocki, a goście wysłuchali także specjalnej rozmowy z Andrzejem Dudą (Prezydentem RP w latach 2015–2025), który podsumował minioną dekadę funkcjonowania formatu trójmorskiego.

Sieć Regionów Trójmorza pęka w szwach. Dołączają Grecja i Rumunia

Lubelski kongres to nie tylko debaty politologiczne, ale przede wszystkim realne, twarde partnerstwa samorządowe. To właśnie w stolicy Lubelszczyzny w 2021 roku podpisano historyczną Deklarację Lubelską, powołującą do życia Sieć Regionów Trójmorza.

Podczas pierwszego dnia tegorocznego forum struktura ta oficjalnie powiększyła się o dwóch nowych, strategicznych członków: Okręg Vaslui z Rumunii oraz Wschodnią Macedonię i Trację z Grecji. Tym samym sieć zrzesza już 30 regionów z 9 państw. Rozszerzyła się również powiązana Sieć Uniwersytetów Trójmorza, do której dołączyły wyższe uczelnie z Albanii, Turcji oraz Hiszpanii.

Via Carpatia rośnie w oczach. Ile kilometrów już działa?

Jednym z najważniejszych i najbardziej wyczekiwanych punktów dyskusji była przyszłość korytarzy transportowych, w tym flagowej trasy Via Carpatia, która ma połączyć Bałtyk z Morzem Egejskim. Szlak ten jest kluczowy dla rozwoju gospodarczego ściany wschodniej Polski, w tym samej Lubelszczyzny.

Podczas paneli podsumowano aktualny stan prac nad tą potężną arterią w granicach naszego kraju. W Polsce szlak Via Carpatia będzie liczył łącznie blisko 700 kilometrów nowoczesnych dróg ekspresowych. Obecna sytuacja wygląda następująco:

352 km – odcinki są już w pełni ukończone i oddane do użytku kierowców,
348 km – to odcinki, które aktualnie znajdują się w fazie intensywnej budowy i realizacji (w tym m.in. skomplikowane inżynieryjnie tunele na Podkarpaciu).

Miliardowe fundusze na rozwój

Kraje wchodzące w skład Inicjatywy Trójmorza stanowią ponad 30% terytorium Unii Europejskiej, skupiają 120 milionów obywateli i generują około 16% unijnego PKB. Aby napędzić kluczowe inwestycje w transport, cyfryzację i energetykę (takie jak chociażby ukończony już gazociąg Polska–Litwa), powołano dedykowany Fundusz Inwestycyjny Inicjatywy Trójmorza (3SIIF).

Aktualnie wartość zgromadzonych w nim środków od instytucji finansowych i inwestorów prywatnych wynosi około 928 milionów euro, a docelowy budżet, który ma realnie zmienić mapę infrastrukturalną tej części Europy, planowany jest na poziomie od 3 do nawet 5 miliardów euro.

Przed uczestnikami kongresu jeszcze drugi dzień intensywnych spotkań w Lublinie (28 maja), który zostanie zdominowany przez panele gospodarcze, naukowe oraz tematykę bezpieczeństwa międzynarodowego.

Dominik Wąsik