Coraz więcej ojców na urlopie rodzicielskim. Czy to nowy trend?

Jeszcze kilka lat temu urlop rodzicielski był w Polsce domeną kobiet. Dziś ta sytuacja powoli się zmienia. W 2024 roku niemal 1,9 tysiąca ojców z województwa lubelskiego skorzystało z tego prawa – trzynaście razy więcej niż dwa lata wcześniej. Choć nadal stanowią mniejszość, ich rosnąca liczba pokazuje, że świadomość równości rodzicielskiej zaczyna się zwiększać.

Na zmiany w podejściu mężczyzn do urlopów rodzicielskich znaczący wpływ miała dyrektywa work-life balance, która weszła w życie w kwietniu 2023 roku. Wprowadziła ona:

• wydłużenie urlopu rodzicielskiego do 41 tygodni,
• obowiązkowe 9 tygodni urlopu tylko dla każdego z rodziców, których nie można przekazać drugiemu opiekunowi.

Efekt? Już w 2023 roku liczba ojców korzystających z urlopu rodzicielskiego wzrosła do ponad 800, a rok później niemal podwoiła się, sięgając 1,9 tysiąca.

Mimo rosnącej liczby ojców decydujących się na urlop, ich średni czas spędzony z dzieckiem wciąż jest krótszy niż możliwe maksimum.

• Średni okres urlopu rodzicielskiego ojców w 2024 roku wyniósł 48,6 dnia (czyli ok. 7 tygodni).
• Oznacza to, że średnio 2 tygodnie pozostają niewykorzystane.

To pokazuje, że choć mężczyźni coraz chętniej korzystają z tego prawa, to wciąż nie w pełni wykorzystują dostępne możliwości.

Oprócz urlopu rodzicielskiego ojcowie mogą również skorzystać z 2-tygodniowego urlopu ojcowskiego. Jego popularność w regionie jest wysoka – w 2024 roku skorzystało z niego 7,7 tysiąca mężczyzn.

Zdaniem ekspertów zwiększone zaangażowanie ojców w opiekę nad dziećmi ma kluczowe znaczenie nie tylko dla rodzin, ale również dla rynku pracy i gospodarki.

Lepsza sytuacja kobiet na rynku pracy

Karolina Andrian z Fundacji Share the Care podkreśla, że wyrównanie ról rodzicielskich to klucz do zmniejszenia luki płacowej i nierówności w zatrudnieniu:

Korzyści dla gospodarki

Eksperci z Polskiego Instytutu Ekonomicznego wskazują, że do 2035 roku polski rynek pracy skurczy się o ponad 2 miliony pracowników. Z kolei według raportu McKinsey & Company:

• pełne wykorzystanie potencjału zawodowego kobiet mogłoby zwiększyć PKB Polski o 300 miliardów złotych rocznie,
• większa reprezentacja kobiet w najbardziej produktywnych sektorach mogłaby podnieść wzrost gospodarczy o 9% do 2033 roku.

Spadająca liczba urodzeń to problem wielu krajów OECD, w tym Polski. Zdaniem ekspertów z Uniwersytetu Islandzkiego system urlopów rodzicielskich może pomóc w stabilizacji wskaźników dzietności.

Przykład Islandii

• Po wprowadzeniu równych urlopów dla matek i ojców w 2000 roku,
• Spadek dzietności został zahamowany, a liczba dzieci w rodzinach zaczęła rosnąć.
• Dziś Islandia ma jeden z najwyższych wskaźników dzietności w OECD – 1,7, podczas gdy Polska jest na trzecim miejscu od końca ze wskaźnikiem 1,1.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Fundacja Share the Care nie zwalniają tempa. W kwietniu rusza kolejna edycja kampanii „Równi w domu – Równi w pracy. To się wszystkim opłaca”, której celem jest promowanie równości rodzicielskiej i walki z nierównościami na rynku pracy.

Rosnąca liczba ojców korzystających z urlopów rodzicielskich pokazuje, że społeczne podejście do ról rodzicielskich ewoluuje. Wciąż jednak wiele pozostaje do zrobienia, by równość w opiece nad dziećmi stała się normą.

A co Wy o tym sądzicie? Czy ojcowie w Polsce powinni jeszcze chętniej korzystać z urlopów rodzicielskich? Podzielcie się swoją opinią w komentarzach!