Zmiany w Kodeksie pracy 2023 – zmiany. Dodatkowe przerwy w czasie pracy, nawet 35 dni urlopu

We wtorek Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu pracy 2023. Zmiany porządkują kwestie elastycznego czasu pracy. Wśród najważniejszych zmian są dodatkowe dwie przerwy w czasie pracy, czy wydłużenie urlopu do nawet 35 dni. Kiedy wejdzie w życie nowy Kodeks pracy?

Wprowadzenie w Kodeksie pracy dłuższego urlopu opiekuńczego ma związek z dostosowaniem polskiego prawa do wymogów unijnych w związku z dyrektywą work-life balance. Chodzi o dodatkowe 5 dni przerwy od pracy w roku kalendarzowym na wniosek pracownika. Urlop opiekuńczy nie będzie wliczał się do puli urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi.

Urlop będzie możliwy do wykorzystania, aby zapewnić opiekę lub wsparcie osobie będącej krewnym (syn, córka, matka, ojciec lub małżonek) lub pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym, która wymaga znacznej opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych. Za czas tego urlopu nie będzie przysługiwało wynagrodzenie.

Wśród najistotniejszych regulacji, jakie przyjęto, jest wydłużenie urlopu rodzicielskiego. Obecnie wynosi on 32 tygodnie i 34 tygodnie w przypadku ciąży mnogiej. Po zmianach będą to odpowiednio 41 i 43 tygodnie.

Łączny wymiar urlopu dla obojga rodziców dzieci ciężko chorych będzie o 24 tygodnie dłuższy i będzie wynosił do 65 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka albo do 67 tygodni w przypadku urodzenia dzieci z ciąży mnogiej.

W ramach urlopu rodzicielskiego każdy z rodziców będzie miał gwarancję 9 tygodni urlopu, który nie będzie mógł być przeniesiony na drugiego rodzica.

Inna zmiana to zwiększenie wysokości zasiłku macierzyńskiego za cały okres urlopu rodzicielskiego i ustalenie go na poziomie 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Obecnie zasiłek macierzyński wypłacany jest w wysokości 100 proc. podstawy zasiłku za pierwsze 6 tygodni urlopu rodzicielskiego i 60 proc. podstawy wymiaru zasiłku za pozostałą część tego urlopu.

W razie złożenia przez pracownicę stosownego wniosku w terminie nie później niż 21 dni po porodzie miesięczny zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego wyniesie 81,5 proc. podstawy wymiaru zasiłku.

Zmiany polegają też na skróceniu okresu, w którym będzie możliwe skorzystanie przez pracownika – ojca wychowującego dziecko z urlopu ojcowskiego – z 24 do 12 miesięcy od dnia urodzenia dziecka.

W Kodeksie Pracy uwzględniono również dwie dodatkowe przerwy, które będą wliczane do czasu pracy. Pracownik będzie miał prawo do drugiej przerwy trwającej co najmniej 15 minut, wliczanej do czasu pracy, jeżeli dobowy wymiar pracy pracownika jest dłuższy niż 9 godzin pracy. Trzecia przerwa trwająca co najmniej 15 minut, wliczana do czasu pracy, należy się pracownikowi, którego dobowy wymiar czasu pracy jest dłuższy niż 16 godzin.

Umożliwione zostanie szersze stosowanie elastycznej organizacji pracy, w tym poprzez pracę zdalną, elastyczne rozkłady czasu pracy (ruchomy czas pracy, indywidualny rozkład czasu pracy, weekendowy system czasu pracy, system skróconego tygodnia pracy i przerywany czas pracy) oraz pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy 2023 zakłada również zapewnienie pracownikowi, który wykonywał pracę co najmniej 6 miesięcy, prawa do wystąpienia raz w roku o zmianę rodzaju umowy o pracę na umowę o pracę na czas nieokreślony. Będzie on musiał otrzymać także pisemną odpowiedź na ten wniosek, wraz z uzasadnieniem.

Rozszerzony zostanie zakres informacji o warunkach zatrudnienia pracownika. Chodzi np. o informację o prawie do szkoleń czy o długości płatnego urlopu. Będzie to dotyczyć także pracownika wysyłanego do pracy do państwa UE lub państwa trzeciego oraz pracownika delegowanego.

Wprowadzony zostanie wyraźny zakaz zabraniania pracownikowi, co do zasady, jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą. Funkcjonować będzie także zakaz poddawania pracownika niekorzystnemu traktowaniu z tego tytułu.

Pracownik będzie miał prawo do nieodpłatnego i wliczanego do czasu pracy szkolenia, które będzie niezbędne do wykonywania określonego rodzaju pracy lub na określonym stanowisku. Będzie to możliwe, jeżeli prawo do takiego szkolenia wynika z postanowień układu zbiorowego pracy lub innego porozumienia zbiorowego, lub z regulaminu albo przepisów prawa pracy.

POWIĄZANE:

• Najniższa krajowa na godzinę 2023. Ile wynosi najniższa krajowa netto i brutto

Obecnie urlop wypoczynkowy to od 20 do 26 dni. Długość urlopu zależy od stażu pracy pracownika. Wymiar urlopu wynosi:

• 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat
• 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat

Obecne zmiany w Kodeksie pracy dają możliwość wzięcia nawet 35 dni urlopu w ciągu roku kalendarzowego. Dodatkowymi dniami są:

• 5 dni urlopu opiekuńczego
• 2 dni opieki nad dzieckiem
• 2 dni z powodu „siły wyższej”

Jeśli chodzi o zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej, z tego rozwiązania mogą skorzystać pracownicy w przypadku pilnych spraw rodzinnych, spowodowanych chorobą lub wypadkiem. To 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym. Za okres zwolnienia będzie obowiązywało prawo do połowy wynagrodzenia.

ZOBACZ RÓWNIEŻ:

• Dni wolne 2023 – KALENDARZ. Kiedy wziąć urlop? Dni wolne od pracy, święta i długie weekendy

Wiele osób szuka odpowiedzi na pytanie, od kiedy zmiany w Kodeksie pracy 2023. Nowe rozwiązania mają wejść w życie po 21 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.