Uwaga na kleszcze, które nie śpią! Łagodna zima uaktywnia pajęczaki

Minimalnie dodatnie i minusowe temperatury sprawiają, że kleszcze nie zakończyły tej zimy sezonu żerowania. Nie przerażają ich także kilkudniowe mrozy i brak liści, wśród których lubią się ukrywać. Gdy temperatura powietrza wzrasta i utrzymuje się powyżej zera, aktywność kleszczy również rośnie – ruszają one na poszukiwanie żywicieli.

Kleszcze żyją powszechnie na terenie całego kraju w miejscach wilgotnych i obfitujących w roślinność. Można spotkać je w lasach (zwłaszcza liściastych i mieszanych), na podmokłych terenach porośniętych krzewami i trawami, na łąkach oraz nad brzegami rzek i jezior. Pojawiają się także w parkach i na działkach.

Najlepsze warunki mają te żyjące w mieście, gdzie jest zawsze trochę cieplej. Pierwsze sygnały o ugryzieniach kleszczy tej zimy pojawiły się Lublinie. Informację otrzymaliśmy od czytelniczki Doroty, która zauważyła kleszcza u swojego 16-letniego Yorka, który złapał kleszcze na terenie dzielnicy Czechów w okolicy ul. Leszetyckiego.

Kleszcze w zimę zapadają w sen zimowy, chowając się pod liśćmi ściółki leśnej, gdzie temperatura może wynosić 0°C lub mniej, a wilgotność jest na dużym poziomie.

Choroby przenoszone przez kleszcze są ważnym i narastającym problemem epidemiologicznym i klinicznym na świecie i w Polsce. Do zachorowań najczęściej rozpoznawanych w Polsce należy borelioza wywoływana przez bakterie należące do krętków (z rodzaju Borellia) oraz kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) wywoływane przez wirusa z rodziny flawiwirusów (Flaviviridae).

Jeśli nie jesteśmy w stanie sami usunąć kleszcza, udajmy się do punktu medycznego/ośrodka zdrowia.

Babeszjoza to jedna z chorób odkleszczowych, które są groźne dla zwierząt. Pierwszymi objawami są apatia, ospałość czy brak apetytu. Choroba może doprowadzić do stanów zapalnych organów wewnętrznych takich jak wątroba i nerki.

Objawy boreliozy

Zakażenie boreliozą w pierwszej fazie przebiega bezobjawowo. Widoczne objawy w postaci okrągłego lub owalnego rumienia o czerwonym zabarwieniu mogą pojawić się w ciągu kilku tygodni od ugryzienia. Objawy te są niebolesne, zmieniające się wraz z upływem czasu aż do całkowitego zniknięcia. Zakażeniu towarzyszyć mogą również objawy grypopodobne oraz senność czy zaburzenia równowagi.

Objawy kleszczowego zapalenia mózgu (KZM)

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) może przebiegać bezobjawowo, łagodnie lub ciężko prowadząc do kalectwa, a nawet śmierci. Objawy kleszczowego zapalenia mózgu występują dwuetapowo: w pierwszych tygodniach od ugryzienia mogą pojawić się objawy przypominające grypę (gorączka, bóle mięśni). Po kilku dniach od ustąpienia pierwszych symptomów dolegliwości wracają, dodatkowo towarzyszyć im mogą jeszcze inne tj. nudności, utrata przytomności czy zespół zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Do zakażenia dochodzi w czasie wysysania krwi. Dzieje się to w ciągu pierwszych 48 godzin – tyle czasu zajmuje bakteriom uwolnienie się z jelit kleszcza i przeniknięcie do jego ślinianek, skąd wraz ze śliną przechodzą do organizmu żywiciela.

Jak prawidłowo usunąć kleszcza? Podstawowa zasada brzmi: im wcześniej kleszcz zostanie usunięty z naszego ciała, tym mniejsze prawdopodobieństwo zakażenia odkleszczowym zapaleniem mózgu i boreliozą. Obecnie w aptekach dostępne są rozmaite przedmioty, które ułatwiają nam usuwanie kleszczy ze skóry. Jeśli nie jesteśmy w stanie sami usunąć kleszcza, udajmy się do punktu medycznego/ośrodka zdrowia.

Jak postąpić w przypadku ukąszenia?

1. Po zauważeniu ukąszenia przez kleszcza, należy natychmiast delikatnie usunąć kleszcza. W tym celu należy użyć pensety. Pensetą ująć kleszcza tuż przy skórze i pociągnąć ku górze zdecydowanym ruchem, nie ściskać kleszcza zbyt mocno, by nie wycisnąć jego wydalin. Kleszcza nie należy wykręcać lub próbować wycisnąć. Przed usunięciem kleszcza, nie smarować miejsca wkłucia żadną substancją.
2. Po usunięciu kleszcza miejsce ukłucia należy zdezynfekować odpowiednim preparatem.
3. Gdyby usunięcie kleszcza sprawiało trudności, należy zwrócić się o pomoc do lekarza.
4. Następnie należy udać się do lekarza rodzinnego, który podejmie decyzję o odpowiednim leczeniu.