Praca i nauka zdalna niszczą wzrok. Rozmowa z optometrystą Wiolettą Kondracką

Przez epidemię choroby Covid-19 życie każdego z nas zostało niemal wywrócone do góry nogami. Dzieci i młodzież są zmuszone do przejścia na naukę w domu, a wielu dorosłych zaczęło pracować zdalnie.

O skutkach pracy zdalnej i zapobieganiu problemom ze wzrokiem rozmawiamy z dyplomowanym optykiem, optometrystą i ortoptystą Wiolettą Kondracką, właścicielką salonów optycznych „Zdrowe Oczy” w Lublinie i Łęcznej.

Wielogodzinne przesiadywanie przed monitorem komputera bardzo mocno oddziałuje na nasz wzrok i to oddziaływanie jest niestety negatywne. Napięcie akomodacyjne oczu wzrasta, a częstotliwość mrugania jest mniejsza, niż powinna.

Suchość, pieczenie i zaczerwienienie oczu (syndrom widzenia komputerowego) spowodowane niewystarczającym nawilżeniem gałek ocznych to jednak tylko preludium do poważniejszych objawów.

Po jakimś czasie może dojść do pojawienia się przykurczu akomodacyjnego, bólów głowy, ogólnego pogorszenia samopoczucia, rozmywania obrazu lub jego dwojenia się, a także rozwinięcia wady wzroku lub jej pogłębienia.

Za problemy ze wzrokiem większość osób obwinia tzw. światło niebieskie, ale to zagadnienie jest bardzo złożone, i jak tłumaczy Wioletta Kondracka:

„Światło niebieskie pełni w naszym procesie widzenia szczególną rolę. Dobrą stroną światła niebieskiego jest to, że reguluje ono dobowy rytm biologiczny, kontroluje produkcję melatoniny i zmianę wielkości źrenicy, a także warunkuje rozróżnianie kolorów. Uważa się, że światło niebieskie wpływa też na nasze dobre samopoczucie” – tłumaczy Wioletta Kondracka, właścicielka salonów optycznych „Zdrowe Oczy”.

„Niestety ta druga – zła strona – ma wyniszczające działanie na siatkówkę. Światło niebieskie dociera do dna oka, nie napotykając żadnych przeszkód i powodując destrukcję fotochemiczną. Ten fotochemiczny mechanizm niszczenia siatkówki jest najbardziej podstępny z wszystkich uszkodzeń wywołanych światłem, ponieważ może trwać latami, nie dając żadnych objawów” – wyjaśnia.

Podczas pracy przy komputerze przynajmniej raz na godzinę należy zrobić krótką przerwę i pozwolić oczom odpocząć. Dobrą praktyką jest podejście do okna, spojrzenie w dal – najlepiej na zieleń i umożliwienie naszym oczom relaksacji.

Podczas pracy lub nauki przy komputerze wpatrujemy się w obiekty położone blisko, tymczasem nasze oczy powinny równie często patrzeć w dal i warto korzystać z każdej takiej możliwości – podczas przerwy w pracy, w drodze do i z pracy/szkoły czy na zakupach. Kontrolowanie napięcia akomodacyjnego w dużej mierze chroni nasze oczy i relaksuje cały organizm.

Jeśli oczy są suche i czujemy dyskomfort, bardzo dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie nawilżających kropli z hialuronianem sodu, a w ekstremalnych sytuacjach kropli ze składnikiem obkurczającym, przy czym trzeba pamiętać, że preparaty „na czerwone oczy” powinny być stosowane doraźnie i tylko przez określony czas.

Pamiętajmy też o mruganiu, które w naturalny sposób nawilży nasze oczy. Mrugać powinniśmy w tempie 15-20 razy na minutę, a jeśli robimy to rzadziej, można przykleić sobie na ramce ekranu karteczkę z przypomnieniem – ten sposób może się wydawać śmieszny lub banalny, ale najważniejsze, że działa.

Nie należy zapominać też o kroju i wielkości fontu ustawionego na komputerze. Badania Vision Ergonomics Research Laboratory pokazują, że spośród wszystkich fontów najbardziej przyjaznym dla oczu jest Verdana 10-12 pkt.

Podczas pracy przy komputerze warto używać okularów z tzw. antyrefleksem i filtrem światła niebieskiego. Okulary ze specjalnymi soczewkami powleczonymi powłoką odblaskową chronią nas przed rażącym światłem, wzmacniają kontrast obrazu i blokują część światła niebieskiego docierającego do oczu.

„Dobrze dobrane soczewki utrzymują optymalną ostrość wzroku i strefę komfortowego widzenia w różnych warunkach optycznych oraz w każdym środowisku. Z takich soczewek mogą korzystać zarówno dorośli, jak i dzieci. Ważne jednak, by były to soczewki o podwyższonym indeksie, a tym samym o większej gęstości” – dodaje Wioletta Kondracka.

Oprócz mrugania i patrzenia w dal można ćwiczyć oczy poprzez obracanie gałek ocznych w taki sposób, jakbyśmy chcieli „przewracać oczami”, czyli po okręgu, a także wolno otwierać i zamykać oczy oraz przesuwać wzrok z prawej na lewą.

Dobrym ćwiczeniem – bardziej woli niż ciała – jest rezygnacja z używania smartfona przynajmniej na godzinę przed snem. Może się to wydawać trudne, ale bardzo pozytywnie wpłynie nie tylko na wzrok, lecz także na jakość snu.

W przypadku jakichkolwiek problemów z widzeniem należy się skonsultować z optykiem lub optometrystą i wykonać badanie wzroku. Nigdy nie bagatelizuj zmęczenia oczu, nadmiernej suchości czy rozmycia obrazów – im szybciej zareagujesz, tym lepiej dla Twojego wzroku.

Za pomoc w przygotowaniu artykułu składamy podziękowania dla:

Wioletta Kondracka – właścicielka salonów optycznych Zdrowe Oczy
Dyplomowany optyk, optometrysta i ortoptysta

Adresy salonów optycznych Zdrowe Oczy:
– LUBLIN, ul. Nadbystrzycka 3, tel. 571-210-102
– ŁĘCZNA, ul. Szkolna 8a, tel. 690-141-818