Podatek cukrowy od 2021 roku. Wzrost cen napojów uderzy w nasze portfele

Podatek cukrowy przyniesie wzrosty cen napojów

Zgodnie z ustawą z dnia 14 lutego 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów, z dniem 1 stycznia 2021 r. w Polsce wejdzie w życie tzw. podatek cukrowy. Będą nim objęte napoje słodzone.

Zgodnie z zapowiedziami rządu podatek cukrowy ma charakter prozdrowotny i jego celem jest obniżenie spożycia cukru w Polsce na mieszkańca. Nowa opłata cukrowa obciąży przedsiębiorców sprzedających produkty zawierające cukier oraz substancje aktywne (kofeinę).

Już wiadomo, że opłata cukrowa wpłynie na podwyższenie ceny produktów. Podatek będzie składał się z dwóch opłat, które będą przeliczane na 1 litr napoju:

1. Opłaty stałej w wysokości 0,50 zł w sytuacji, gdy zawartość cukrów w 100 ml napoju jest mniejsza lub równa 5 g lub napój zawiera dowolną ilość substancji słodzącej innej niż cukier.
2. Opłaty zmiennej w wysokości 0,05 zł za każdy gram cukrów powyżej wspomnianego wyżej poziomu 5 g cukrów na 100 ml napoju.

To nie wszystko. Opłata cukrowa obejmie również alkohole w małych butelkach. O ile zdrożeją? Za 100 ml małpkę wódki 40-procentowej zapłacimy 1 zł więcej, 2 zł od 200 ml małpki wódki 40-procentowej i 88 gr od 250 ml małpki wina 14-procentowego.

W obliczeniach opłaty zawartość cukrów w 100 ml napoju będzie zaokrąglana w górę do pełnego grama. Czyli gdy zawartość cukrów w 100 ml napoju wynosi 6,1 g, w obliczeniach podatku przyjmowane będzie 7 g.

Ponadto napoje zawierające substancje aktywne takie jak kofeina czy tauryna będą objęte dodatkową opłatą w wysokości 0,10 zł w przeliczeniu na 1 litr napoju.

Z opłaty stałej zwolnione będą napoje, w których udział soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi przynajmniej 20% oraz napoje izotoniczne. Niemniej gdy zawartość cukru na 100 ml przekroczy w nich poziom 5 g obciążone zostaną one opłatą zmienną. Zgodnie z treścią ustawy podatek może wynieść maksymalnie 1,20 zł w przeliczeniu na 1 litr napoju.

Przekładając opisany wyżej mechanizm na konkretne przykłady w przypadku 2-litrowego napoju zawierającego 10,6 g cukru na 100 ml oraz kofeinę podatek będzie wyliczany w następujący sposób:

Podatek = 2 * (0,50 zł + 6 * 0,05 zł + 0,10 zł) = 1,80 zł

Z kolei w przypadku puszki napoju energetycznego o objętości 500 ml zawierającego taurynę i kofeinę, w którym cukier został zastąpiony inną substancją słodzącą, podatek wyniesie:

Podatek = 0,5 * (0,50 zł + 0 * 0,05 zł + 0,10 zł) = 0,30 zł

Natomiast w przypadku nektaru o objętości 1 l o zawartości soku 25 proc., w którym zawartość cukru na 100 ml wynosi 10 g, podatek wyniesie:

Podatek = 1 ∗ (0 zł + 5 * 0,05 zł+ 0 zł) = 0,25 zł

Wejście podatku w życie nie oznacza jednak, że z dniem 1 stycznia ceny opisanych wyżej napojów wzrosną odpowiednio o 1,80 zł, 0,30 zł i 0,25 zł. To w jaki sposób podatek zostanie przerzucony na konsumentów, a w jakim stopniu pokryją go producenci, zależy od elastyczności cenowej popytu na napoje słodzone oraz elastyczności podaży.

Uwzględniając konstrukcję podatku cukrowego w warunkach jego hipotetycznego całkowitego przerzucenia na konsumentów względny wzrost cen byłby bardzo zróżnicowany. Najsilniej w ujęciu procentowym (o ok. 35 proc.) wzrosłyby ceny słodzonych napojów gazowanych o relatywnie wysokiej zawartości cukru i niskiej cenie za 1 litr, które często zawierają również substancje aktywne takie jak kofeina.

Wyraźnie mniejszy względny wzrost zostałby odnotowany w przypadku soków, nektarów i innych napojów, w przypadku których dzięki zawartości soku wynoszącej przynajmniej 20 proc. nakładany będzie tylko zmienny element podatku. Szacuje się, że w tej kategorii ceny wzrosłyby przeciętnie o ok. 10 proc.

Warto przy tym zauważyć, że w ramach poszczególnych kategorii wystąpiłyby istotne różnice w segmentach cenowych. Napoje z niższej półki cenowej z uwagi na swoją relatywnie niską cenę zdrożałyby stosunkowo silniej niż napoje z segmentu premium.

POWIĄZANE: Podatek cukrowy od stycznia 2021. Coca-Cola podrożeje o 1,80 zł

Źródło: Crédit Agricole – KWARTALNIK AGROBIZNESU | Zima 2020