Kolejna zbiorowa mogiła na Górkach Czechowskich. IPN odkrył szczątki kobiety i dziewięciu mężczyzn [ZDJĘCIA]

Zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN zakończył właśnie VIII etap prac na Górkach Czechowskich w Lublinie. Działania prowadzone w dniach 11–29 maja 2026 roku miały na celu odnalezienie miejsc pochówku ofiar niemieckich egzekucji z okresu II wojny światowej.

Archeolodzy i śledczy skupili się na centralnej części wąwozu głównego, w rejonie tzw. mogiły legionisty. W trakcie najnowszych badań ujawniono kolejną jamę grobową, a w niej szczątki dziesięciu osób.

Prace zrealizowano w ramach śledztwa Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (OKŚZpNP) w Lublinie. Przebadano obszar o powierzchni około 312,4 m², wykonując wykop o głębokości sięgającej nawet 4,3 metra.

Z przeprowadzone wstępnych oględzin wynika, że w nowo odkrytej mogile pogrzebano osoby dojrzałe – dziewięciu mężczyzn oraz jedną kobietę. Większość ofiar w chwili śmierci była w wieku od 20 do 50 lat, natomiast w jednym przypadku wiek określono na przedział 40–60 lat. Badacze natrafili na ślady wskazujące na brutalne okoliczności śmierci tych osób.

W zakresie kości czaszek zlokalizowano liczne fragmenty o ostrych brzegach oraz szczeliny złamań. W co najmniej dwóch przypadkach badacze zidentyfikowali otwory wlotowe posiadające charakterystyczne cechy postrzału z broni małokalibrowej. Aby w pełni zweryfikować i potwierdzić te obrażenia, konieczne będzie przeprowadzenie dalszych specjalistycznych badań antropologicznych, w tym rekonstrukcji kości.

Wszystkie odnalezione ofiary były ubrane, a większość z nich miała na sobie obuwie. Przy szczątkach zabezpieczono szereg poruszających przedmiotów osobistych:

• medalik z wizerunkiem Matki Bożej Niepokalanej,
• szczoteczkę do zębów,
• dwa ołówki oraz szklaną buteleczkę,
• metalowe sprzączki i cywilne guziki.

Obecność przedmiotów codziennego użytku, a w szczególności szczoteczki do zębów, pozwala przypuszczać, że zamordowane osoby były wcześniej przetrzymywane w miejscu odosobnienia. Artefakty te są spójne z przedmiotami odnalezionymi podczas poprzednich etapów badań.

Wszystko to po raz kolejny potwierdza historyczną tezę, że ten rejon Górek Czechowskich służył jako miejsce tajnych pochówków ofiar masowych egzekucji dokonywanych przez Niemców na więźniach z Zamku w Lublinie.

Wszystkie szczątki zostały już formalnie ekshumowane i przekazane do szczegółowych analiz laboratoryjnych. Odnalezione przy nich rzeczy osobiste zabezpieczył technik policyjny – posłużą one jako materiał dowodowy w śledztwie lubelskiego prokuratora OKŚZpNP.

Warto przypomnieć, że w latach 2022–2025 w tym samym wąwozie ujawniono już pięć zbiorowych mogił kryjących szczątki ponad 60 osób.