Kiedy konieczna jest wizyta u ginekologa dziecięcego i jak przebiega badanie?

Wizyta u lekarza ginekologa najczęściej kojarzy nam się z planowaniem antykoncepcji oraz opieką w czasie ciąży u dorosłych kobiet. Tymczasem czasami wizyta u specjalisty jest konieczna również w przypadku dziewczynek. Chorobami narządów rodnych u dzieci zajmuje się ginekolog dziecięcy.

Przyczyny, dla których dziewczynka powinna poddać się badaniu ginekologicznemu, są różne- od infekcji intymnych, po zaburzenia w procesie dojrzewania płciowego. Warto wiedzieć, jak przygotować dziecko do takiej wizyty i jak przebiega badanie lekarskie.

Specjalista ten leczy zaburzenia w obszarze narządu rodnego występujące u dziewczynek poniżej 18 roku życia. Różnego rodzaju problemy w tym zakresie spotykane są u pacjentek w wieku nawet od kilku miesięcy do kilkunastu lat.

Lekarz zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem wad anatomicznych, zaburzeń rozwojowych, zaburzeń hormonalnych oraz wszelkiego rodzaju infekcji dróg rodnych.

Do 16 roku życia pacjentce w czasie wizyty u lekarza musi towarzyszyć opiekun prawny z tym, że dziecko ma prawo poprosić o przeprowadzenie samego badania w intymnych warunkach sam na sam z lekarzem- rodzic czeka na korytarzu i wchodzi do gabinetu po zakończeniu badania.

Z kolei w przypadku dziewcząt w wieku 16-18 lat, oprócz zgody opiekuna do przeprowadzenie badania potrzebna jest również zgoda samej pacjentki.

Przed 18 rokiem życia, jeśli nie ma żadnych problemów zdrowotnych, nie jest konieczna profilaktyczna wizyta dziewczynki u lekarza ginekologa. Natomiast do zaprowadzenia dziecka do takiego specjalisty powinny nas skłonić takie nieprawidłowości jak:

• brak miesiączki u dziewczynki w wieku 16 lat,
• miesiączka przed 11 rokiem życia,
• brak cech płciowych drugorzędnych takich jak pojawienie się owłosienia łonowego i wzrost piersi u 14- latki,
• niepokojąca wydzielina z pochwy,
• krwawienie z dróg rodnych,
• zaczerwienienia podrażnienia zewnętrznych narządów płciowych,
• urazy narządów płciowych,
• podejrzenie rozpoczęcia współżycia u dziecka poniżej 15 roku życia,
• podejrzenie molestowania seksualnego,
• planowanie rozpoczęcia współżycia przez nastolatkę,
• badania profilaktyczne w przypadku dziewcząt już współżyjących.

Mówi nam Pan Dariusz z Kliniki Ginekologiczno – położniczej w Warszawie

Pierwsza wizyta i badanie ginekologiczne niezależnie od wieku jest dla dziewczynki zawsze bardzo stresującym wydarzeniem. Przygotujmy więc dziecko do niej dokładnie wyjaśniając mu, po co idziemy do lekarza i jak będzie wyglądać badanie. Zapewnijmy również o swojej obecności w trakcie jego trwania, aby dziewczynka czuła się jak najbardziej bezpieczna.

Wizyta u ginekologa dziecięcego składa się z dwóch części. Pierwszą jest wywiad, a drugą właściwe badanie fizykalne.

W czasie wywiadu lekarz pozyskuje informacje na temat:

• powodu wizyty,
• daty pierwszej i ostatniej miesiączki (w przypadku dziewcząt już miesiączkujących),
• przebiegu cyklu miesiączkowego,
• przejawów i przebiegu dojrzewania płciowego,
• rozpoczęcia współżycia seksualnego oraz stosowanych metod antykoncepcji.

Istotne są również ogólne informacje o stanie zdrowia, przebytych schorzeniach, zabiegach operacyjnych i chorobach przewlekłych.

Następnie ginekolog przechodzi do właściwego badania pacjentki, które rozpoczyna się od ogólnej oceny rozwoju płciowego w skali Tannera (pojawienie się owłosienia płciowego oraz rozwój piersi).

Pierwszym etapem badania ginekologicznego jest dokładne obejrzenie i ocena stanu zewnętrznych narządów płciowych oraz stwierdzenia obecności i rodzaju wydzieliny pochwowej. Tutaj często pobierany jest wymaz z pochwy, w przypadku gdy lekarz podejrzewa infekcję intymną.

U mniejszych dzieci oraz dziewcząt, które jeszcze nie rozpoczęły współżycia, badanie fizykalne przeprowadza się przez odbyt. Lekarz wprowadza palec jednej ręki do odbytu, a w tym czasie drugą ręką uciska brzuch, badając w ten sposób narząd rodny pacjentki. W przypadku dziewczyn współżyjących przeprowadza się klasyczne oględziny przy pomocy wziernika i badanie palpacyjne przez pochwę.

Ostatni etap badania to ultrasonografia, która pozwala dokładnie obejrzeć macicę i jajniki oraz wykluczyć lub ocenić stopień ewentualnych nieprawidłowości. Badanie to może być przeprowadzone przez powłoki brzuszne, przez odbyt lub przez pochwę.

U nastolatek badanie ginekologiczne zwykle przeprowadzane jest w klasycznej pozycji na fotelu ginekologicznym. Z kolei u mniejszych dzieci często stosowana jest tak zwana pozycja żabia, czyli kolankowo- łokciowa lub badanie przeprowadza się na kolanach rodzica.

Zawsze jest ono dla dziecka dużym stresem, dlatego wybierzmy polecanego dobrego specjalistę ginekologii dziecięcej, który znany jest z dobrego podejścia do pacjentek i duże dozy empatii. Pamiętajmy, że choć badanie nie jest przyjemne, to bardzo rzadko zdarza się, że jest bolesne, a lekarz przeprowadza je jak najkrócej i jak najdelikatniej się da, aby wywołać jak najmniejszy stres u nieletniej pacjentki.

Nigdy nie lekceważy nieprawidłowości w rozwoju dziecka, ponieważ nieleczone mogą one prowadzić do poważnych, niekiedy nawet nieodwracalnych zmian w narządzie rodnym, które w wieku dorosłym uniemożliwią zajście w ciążę i urodzenie zdrowego dziecka.