Dlaczego USG tarczycy jest ważnym badaniem profilaktycznym?

Według statystyk choroby tarczycy należą do najczęściej występujących problemów zdrowotnych i społecznych na skalę globalną. Co piąta dorosła osoba cierpi z powodu występowania zaburzeń w działaniu tego gruczołu. Na schorzenia tarczycy aż 9 razy częściej chorują kobiety niż mężczyźni. Część z nich przebiega bezobjawowo, lub objawy są nieswoiste, co utrudnia wczesną diagnostykę. Profilaktyczne badania USG tarczycy mogą to zmienić.

Rolą tarczycy jest produkcja i wydzielanie do krwi ważnych hormonów – tyroksyny i trijodotyroniny, które wpływają na rozwój i funkcjonowanie całego organizmu.

Tarczyca jest nieparzystym, pojedynczym gruczołem dokrewnym, zlokalizowanym w przedniej części szyi człowieka. Od góry sąsiaduje z krtanią, a od dołu – chrząstkami tchawicy. Zbudowana jest z prawego i lewego płata połączonych tzw. węziną. Z uwagi na specyficzną budowę, swoim kształtem przypomina motyla.

Gruczoł tarczycy jest silnie unaczyniony – krew dopływa do niego przez tętnice tarczowe górne i dolne, a do węziny przez tętnicę tarczową najniższą. Odpływa z niego przez żyły górne, dolne i najniższe.

Jeśli tarczyca nie funkcjonuje poprawnie, pojawiają się zaburzenia w wydzielaniu jej hormonów. To pierwszy sygnał, że z gruczołem dzieje się coś niedobrego.

Podstawowym krokiem, aby oceniać prawidłową czynność tarczycy, jest badanie krwi. W ramach diagnostyki laboratoryjnej oznaczane jest stężenie TSH oraz hormonów tarczycy w próbce krwi. Umożliwia to diagnozowanie chorób autoimmunologicznych tarczycy oraz stanów zapalnych gruczołu tarczycowego.

Regularne wykonywanie badań krwi pod kątem hormonów tarczycy pozwala na sprawdzanie jej prawidłowej czynności. W ramach podstawowej profilaktyki chorób tarczycy lekarze zlecają także badania ultrasonograficzne – USG tarczycy. Pozwalają one na wykrycie ewentualnych patologii w obrębie tego narządu.

Na diagnostykę w kierunku schorzeń tarczycy oraz na badania profilaktyczne USG powinni zgłaszać się pacjenci, którzy:

• wyczuwają guzy i guzki w obrębie swojej szyi,
• odczuwają ból szyi niewiadomego pochodzenia,
• mają w rodzinie bliskie osoby, u których występowały zaburzenia czynności tarczycy lub nowotwory tarczycy,
• mają utrzymującą się chrypę mimo podjętego leczenia schorzeń dróg oddechowych,
• chorują na innego rodzaju schorzenia autoimmunologiczne,
• mają objawy nadmiaru lub niedoboru hormonów tarczycy mogące wskazywać na jej nadczynność lub niedoczynność.

Do charakterystycznych objawów nadczynności tarczycy, czyli sytuacji, w której wydziela ona nadmiar hormonów, zalicza się:

• niepokój,
• rozdrażnienie,
• chudnięcie bez diety i ćwiczeń,
• drżenie rąk,
• znaczne osłabienie siły mięśniowej,
• kołatanie serca,
• wytrzeszcz gałek ocznych w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa.

Natomiast niedoczynność tarczycy przejawia się w przewlekłym zmęczeniu, braku koncentracji i nadmiernej senności. U pacjentów występują zaburzenia nastroju, objawy depresyjne, pojawia się problem z kruchością paznokci czy wypadaniem włosów i suchą skórą. Następuje także wzrost masy ciała.

Dzięki badaniu USG tarczycy można zauważyć zachodzące w niej zmiany. Profilaktyka chorób tarczycy, zwłaszcza nowotworów, wymaga regularnego obrazowania tego narządu. O ile w badaniach fizykalnych u około 3-7% populacji stwierdza się guzy tarczycy, to w badaniu USG częstość rozpoznawanych zmian ogniskowych wynosi do 50% u dorosłych. Część z nich może oznaczać zmiany nowotworowe złośliwe. Im wcześniej zostaną wykryte, tym lepiej i lepsze rokowania dla pacjenta. Badanie USG jest proste do wykonania, nie wymaga wielu przygotowań, a do tego bezpieczne i nieinwazyjne.

Badanie ultrasonograficzne jest bardzo ważne dla wykrycia i monitorowania zmian ogniskowych w obrębie tarczycy, ale daje ono również możliwość dokładnego wytypowania nieprawidłowej zmiany do biopsji i przy jej wykonaniu z użyciem igły biopsyjnej.