Dlaczego dzielimy się opłatkiem ze zwierzętami?

Słowo opłatek wywodzi się z języka łacińskiego – oblatum i oznacza dar ofiarny. Dziś nikt nie wyobraża sobie, żeby wigilia nie zaczęła się od tego symbolicznego rytuału, jakim jest dzielenie się opłatkiem. Opłatek wigilijny jest symbolem pojednania i przebaczenia, znakiem przyjaźni i miłości.

Opłatek trafił do Polski za sprawą francuskich zakonników benedyktów. Zwyczaj ten wcześniej, zanim przybrał obecną formę, wyglądał zupełnie inaczej. Osoby wierzące i duchowieństwo obdarowywali się wzajemnie chlebem, zastąpionym z czasem opłatkiem. Dzisiejszy jego odpowiednik, jaki znamy to nebula – mgiełka.

Polski sposób obchodzenia tradycji dzielenia się opłatkiem przybrał zupełnie inny wymiar niż ten pochodzący z Europy Zachodniej, stając się jednocześnie najważniejszym wydarzeniem wigilijnej wieczerzy. Sposób składania sobie życzeń i dzielenia opłatkiem rodziny przekazują sobie od pokoleń, tworząc niepowtarzalne chwile.

Opłatek, właśnie jako symboliczny chleb, ma przypominać chrześcijanom o słowach modlitwy „Ojcze nasz” – „chleba naszego powszedniego daj nam Panie”.

Opłatki wigilijne są bardzo dekorowane i przedstawiają ważną scenę religijną z dnia narodzin Jezusa. Opłatek wypiekany jest z białej mąki i wody bez dodatku drożdży. To bardzo cienki biały płatek chlebowy (niekwaszony i niesolony). Podstawowa wersja opłata zawiera gluten. W niektórych sklepach można kupić opłatek bez glutenu.

Chyba każdy z utęsknieniem czeka, aż jego zwierzak w wigilię przemówi ludzkim głosem. Chcesz, żeby to się stało? Podziel się z nim opłatkiem.

Tradycja dzielenia się opłatkiem ze zwierzętami szczególnie silnie zakorzeniła się na terenach wiejskich i leśnych. Wszystko odbywało się w poszanowaniu religii katolickiej i za przyzwoleniem Kościoła.

Na terenach wiejskich do dziś można odebrać od księdza opłatki kolorowe.
Opłatek dla zwierząt, w odróżnieniu od tego dla ludzi, posiadał określony kolor – przypisany dla każdego gatunku zwierząt.

Dawniej: Dla koni opłatek czerwony, który miał chronić je od złych duchów i uroków. Krowy otrzymywały opłatek żółty z dodatkiem rośliny ruty, aby zapobiec psuciu się mleka i urokom czarownic. Psy otrzymywały opłatek z ziarnkiem pieprzu, co miało sprawić, aby były dobrymi stróżami i obrońcami domostwa.

Obecnie: Powoli wraca się do tej tradycji. W kościele znaleźć można specjalny, kolorowy opłatek dla zwierząt – np. opłatek zielony dla jaroszy (zwierząt roślinożernych) i opłatek pomarańczowy dla zwierząt spożywających mięso.

Pamiętajmy, że opłatek przeznaczony dla zwierząt, w tym również naszych pupili domowych, powinien mieć inny kolor niż biały oraz nie być poświęcony.

Weterynarze zapewniają, że jeżeli zwierze nie posiada alergii pokarmowych, to kawałek opłatka mu nie zaszkodzi.

Co sądzicie o tej tradycji? Czy będziecie dzielić się ze swoimi zwierzakami domowymi opłatkiem?