Baszta Półokrągła w Lublinie – tajemnice obronne miasta

Kto niegdyś odpowiadał za obronę miasta? Oczywiście, obok wojska udział w obronie miejskich murów brały także funkcjonujące w nim cechy. Cechy, w największym uproszczeniu, były zrzeszeniami lokalnych grup zawodowych. Obrona miasta przed atakami obcych wojsk leżała zdecydowanie w ich interesie – podobnie jak dziś, tak i kiedyś najazdy kończyły się grabieżami, zrównaniem z ziemią lub spaleniem ich sklepów czy warsztatów. Dlatego w mury miejskie wpisano baszty, za których wyposażenie obronne miały odpowiadać właśnie wspomniane cechy. Jaki cech odpowiadał za Basztę Półokrągłą? W którym roku została wzniesiona ta wyjątkowa budowla gotycka? Sprawdźmy!

Redakcja

Baszta Półokrągła – gotycka warownia w Lublinie

Baszta Półokrągła powstała w roku 1341 (choć według innych źródeł wzniesiono ją na przełomie XIV i XV wieku). Podobnie jak mury miejskie, wykonana została w stylu gotyckim – z kamienia oblicowanego cegłą. Wokół baszty znajdował się system drewnianych schodów, ganków i podestów, które zapewniały obrońcom dostęp do stanowisk strzelniczych (szczelinowych i głównych). Strzelnice rozmieszczone były na dwóch kondygnacjach – baszta stanowiła ważny strategicznie punkt w systemie obwarowań miejskich. Jej wysokość wynosi 21 metrów.

Autor projektu budynku nie jest znany, jednak wiadomo, że za jego wzniesienie, uzbrojenie i późniejszą konserwację odpowiadał cech kupiecki, który wspólnie z wojskiem dbał o bezpieczeństwo Lublina. Obecny wygląd baszty zawdzięczamy renowacji przeprowadzonej w latach 80. XX wieku, która miała na celu przywrócenie jej pierwotnego kształtu. Kolejne prace konserwatorskie wykonano w 2021 roku, jednak nigdy nie odtworzono historycznych elementów drewnianych.

Baszta Półokrągła w Lublinie. Widok z góry na jej kształt
Dach baszty półokrągłej | fot. Dominik Wąsik

Z czego słynie Baszta Półokrągła w Lublinie? Ciekawostki historyczne

Basztę Półokrągłą nazywa się niekiedy również Basztą Szewską – ze względu na to, że w średniowieczu przebywali w niej także miejscy szewcy, którzy razem z kupcami odpowiadali za stan techniczny i obronny obiektu.

Ciekawostką jest również fakt, że w baszcie wytwarzano świece. Wewnątrz zawieszano konopne liny, po których spływał gorący wosk. W ten sposób produkowano tzw. gromnice, które cieszyły się dużym uznaniem – między innymi wśród lubelskiego duchowieństwa.

Nazwa Baszta Półokrągła pochodzi od kształtu budowli – jej płaska część zwrócona była w stronę miasta, natomiast półokrągła spełniała funkcję obronną. Kiedyś na terenie Lublina istniała również Baszta Okrągła, jednak została strawiona przez pożar w XVII wieku. Do dziś zachowały się jedynie jej ruiny, które można zobaczyć na podwórzu przy ul. Lubartowskiej 25.

Widok na Stare Miasto w Lublinie
Widok na Stare Miasto w Lublinie | fot. Miasto Lublin

Baszta Półokrągła – zwiedzanie

Niestety, Baszta Półokrągła w Lublinie nie jest obecnie dostępna dla zwiedzających. Kiedy może się to zmienić? Tego na razie nie wiadomo. Informacje o ewentualnym udostępnieniu obiektu dla turystów, w tym cennik i godziny otwarcia, zostaną prawdopodobnie opublikowane na stronie internetowej zarządcy budowli.

Gdzie znajduje się Baszta Półokrągła i co warto zobaczyć w pobliżu?

Basztę Półokrągłą znajdziemy przy ul. Królewskiej 8 w Lublinie. To miejsce położone jest w samym sercu miasta, a w jego najbliższej okolicy znajduje się wiele interesujących atrakcji turystycznych. Oto nasze top 5 miejsc wartych odwiedzenia:

  • Brama Krakowska
  • Muzeum Historii Miasta Lublina
  • Wieża Trynitarska
  • Archikatedra Lubelska
  • Dom Słów

Wybrane dla Ciebie